Marehemu Mkimbizi - Part 2

Sehemu ya Pili

Mzee Chacha alihisi kama ardhi inayumba chini ya nyayo zake. Aliangalia upande wa kushoto, akamwona Frida akiwa anapiga pasi kahawa kwenye kiosk chake. Aliangalia kulia, akamwona Mussa, fundi wa kule kule kwenye duka la mafuta, akiwa amepanda juu ya tanki na kusafisha. Hakuna aliyekuwa anawatazama. Lakini alijua kwamba macho ya kila mtu yalikuwa kwenye lile gari la ajabu lililokuwa likitokea kila Ijumaa.

"Ingia ndani," Mzee Chacha alisema kwa sauti ya chini, akimshika Samweli mkono na kumvuta kuelekea nyumba yake ndogo iliyokuwa nyuma ya duka.

Nyumba hiyo ilikuwa na vyumba viwili tu: sebule ndogo yenye kitanda kimoja, na jiko la mkaa lililokuwa nje ya baraza. Alimwingiza Samweli ndani, akafunga mlango kwa kufuli, kisha akawasha taa ya mafuta ya taa – ingawa ilikuwa bado mchana, alihitaji mwanga wa kutosha kumwona ndugu yake vizuri.

Samweli alikuwa amebadilika sana. Uso wake ulikuwa na nywele ndefu zilizochanganyika kijivu na nyeusi. Alikuwa amekonda hadi mifupa yake ilikuwa ikionekana chini ya shati lake jeupe lililochakaa. Lakini macho yake – macho yale yale ya utotoni – yalikuwa hai, yenye mwanga wa mtu ambaye ameona mambo makubwa kuliko maisha.

"Niliokuwa umekufa," Chacha alisema, huku sauti yake ikiwa imeganda na hofu na hasira na furaha pamoja. "Tulililia kaburi lako tupu? Mama alilia kwa miezi minne!"

"Nilijua watafanya hivyo," Samweli alijibu, huku akiketi kwenye kiti cha mbao kilichokuwa kimechakaa. "Lakini ilikuwa ni lazima. Haukumbuki nilichokuwa nikifanya kabla ya ajali?"

Mzee Chacha alirudi nyuma kidogo. Alikumbuka. Samweli alikuwa mfanyabiashara wa mipaka – alikuwa akisafirisha bidhaa kutoka Tanzania hadi Msumbiji, hadi Zambia, hadi Kongo. Lakini alisikia tetesi kwamba sio kila kitu alichobeba kilikuwa halali. Wakati fulani, nilisikia kwamba alikuwa akibeba madini ya dhahabu yasiyo na leseni. Wakati mwingine, dawa za kulevya.

"Sikufa kwenye ajali ya basi," Samweli aliendelea. "Ajali hiyo ilikuwa ni kivuli. Nilikuwa nimebeba mzigo ambao watu wenye nguvu hawakutaka ubebwe. Walinifuatilia hadi Morogoro. Basi lile la abiria lililolipuka – sio ajali ilikuwa, bali ni onyo."

Neno 'onyo' lilining'inia hewani kama wingu jeupe la sumu.

"Niliokoka kwa bahati," Samweli aliongeza. "Niliruka dirishani dakika tano kabla ya mlipuko. Lakini wale watu waliniona. Walitangaza kwamba nimekufa. Niliweza kutoroka – lakini sikutaka kurudi. Sikutaka kuwaletea shida wewe na mama."

"Shida gani?" Mzee Chacha aliuza.

Samweli alitazama dirishani, kana kwamba anatarajia kuona gari nyeusi likija. "Watu hao bado wanatafuta. Ikiwa watajua niko hai, watakuja kuwauwa wote mnaonijua."

Kwa mara ya kwanza, Mzee Chacha alielewa kwa nini Samweli alikuwa akilipa mara mbili kwa kazi ambayo haikuhitajika. Hakuwa mtu mchanganyiko au mwendawazimu. Alikuwa akijaribu kusambaza pesa kwa namna isiyoonekana.

"Ndo maana natumia sarafu za kigeni," Samweli alisema. "Hazifuatiki. Siwezi tumia benki, siwezi tumia M-Pesa, siwezi tumia chochote kinachokuwa na rekodi. Lakini nahitaji pesa izifikie mama kwa ajili ya matibabu yake."

Mwendo wa moyo wa Mzee Chacha ulipiga kasi. Mama yao, bibi Mkate, alikuwa amelazwa hospitali kwa wiki nne – kisukari kilichokuwa kimeharibu figo zake. Daktari alisema anahitaji dialysis mara tatu kwa wiki. Mzee Chacha alikuwa anajaribu kulipia kwa pesa kidogo alizokuwa akizipata kwenye duka lake, lakini ilikuwa ngumu.

"Ulijuaje mama anaugua?" Mzee Chacha aliuliza.

"Nina mtu wangu anayenifahamisha," Samweli alisema. "Lakini siwezi kujitokeza. Ndio maana nikakuja kwako. Ulikuwa mtu pekee ningeweza kumwamini."

Mzee Chacha alikaa kimya kwa muda. Akatazama mkono wake ulikuwa bado una madoa ya mafuta kutoka kazi za siku nzima. Akafikiria sarafu zile za kigeni zilizokuwa zimefungwa kwenye sanduku la chuma – ilikuwa pesa ya kutosha kulipia dialysis ya wiki mbili.

"Lakini watu wanashuku sasa," Mzee Chacha alisema. "Frida anashuku. Madereva wanashuku. Wanaanza kusema kama wewe ni roho au mfanyabiashara wa magendo."

Samweli alipumua kwa nguvu, kana kwamba anahisi uzito wa barabara zote alizotembea. "Najua. Na ndo maana hii itakuwa Ijumaa yangu ya mwisho kuja hapa."

Roho ya Mzee Chacha ilishtuka. "Na pesa? Mama atalipaje hospitali?"

"Nimeleta kilichobaki," Samweli alisema, akatoa mfuko mdogo wa ngozi uliokuwa umejificha kwenye mkanda wake. Aliuweka mezani. Ulitoa sauti nzito ya metali.

Mzee Chacha aliufulia, akakuta sarafu nyingi za kigeni – za dhahabu, za fedha, za shaba. Pamoja na fungu la noti za dola za Marekani zilizokuwa zimekunjwa kama kidole cha mguu.

"Pesa hizi zitatosha mwaka mzima," Samweli alisema. "Lakini unahitaji kutumia kwa ujanja. Usiweke wote benki mara moja. Mpe mama kidogo kidogo, kana kwamba unalipa kwa kazi yako."

"Nenda wapi sasa?" Mzee Chacha aliuliza.

Samweli alitazama dirisha tena, jua likikuwa linazama upande wa magharibi, likitoa rangi ya machungwa kwenye upepo wa vumbi. "Nitaenda mbali. Labda Mpanda, labda Kigoma. Mipaka ipo wazi kwa wale wanaojua njia."

Kabla hajaondoka, alimkumbatia Mzee Chacha kwa nguvu – kana kwamba anataka kuhisi mwili wa ndugu yake kabla ya kutoweka tena kabisa.

"Ijumaa ijayo, usitarajie gari langu," Samweli alisema huku akifungua mlango. "Lakini Ijumaa moja, nitarudi. Ahadi yangu."

Na kama alivyokuja kimya, alivyoondoka kimya. Mzee Chacha alisimama mlangoni kwa muda mrefu akitazama lile Hilux la kijivu likizama kwenye vumbi la barabara ya Dodoma, hadi likawa hatua ndogo, halafu likawa hakuna kitu.

Alirudi ndani, akafungua sanduku la chuma, akakuta sarafu arobaini za kigeni alizokuwa amezikusanya wiki tatu zilizopita. Alizigusa kwa vidole vyake, akafikiria mzigo wa siri uliokuwa sasa juu ya mabega yake – si mzigo wa sarafu tu, bali mzigo wa kumtunza mama yake na kumlinda ndugu yake ambaye alikuwa amekufa kwenye karatasi, lakini aliye hai moyoni.

(Mwisho wa Sehemu ya Pili)